Parafia p.w. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Witkowie Śląskim » Archiwum » U stóp Trójgarbu

Parafia p.w. Zwiastowania NMP w Witkowie Śląskim

U stóp Trójgarbu

15 lutego 2013

Artur Grabowski

U stóp Trójgarbu

Położenie, walory krajobrazowe i przyrodnicze

Każdy kto choć raz odwiedził region Witkowa Śląskiego doświadczył niezwykłości tych terenów i bogactwa krajobrazowo-przyrodniczego. Te walory są widoczne o każdej porze roku, ale najlepiej latem, kiedy natura obudzona do życia pokazuje swoje prawdziwe piękno. Takie bogactwo, a właściwie przedsmak jego przyrodniczej, krajobrazowej i przede wszystkim ukształtowanej historycznie obfitości, pokazuje już sam Witków.

Witków Śląski to niewielka miejscowość licząca zaledwie 1011 mieszkańców. Malowniczo położoną w dolinie Leska wieś chętnie odwiedzają turyści.

Witków usytuowany jest w obrębie Parku Krajobrazowego Gór Wałbrzyskich i Kamiennych, który usytuowany jest w Sudetach Środkowych, na południe od Wałbrzycha, i obejmuje środkową najwyższą część Gór Kamiennych (Pasmo Lesistej (851 m n.p.m.) i zachodnią część Gór Suchych z Waligórą (936 m n.p.m.) oraz wschodni fragment Gór Wałbrzyskich – masyw Borowej – Borowa (854 m n.p.m.) i Rybnicki Grzbiet. Od południa graniczy z Czeskim CHKO (parkiem Krajobrazowym „Broumovsko”).

Witków Śląski jest położony w Obszarze Zachodniej Europy i Podobszarze Pozaalpejska Europa Zachodnia. Prowincja Masywu Czeskiego, w skład której wchodzą Sudety z Przedgórzem Sudeckim, w tym regionie składa się z dwóch mezoregionów. Pierwszy to Przedgórze Sudeckie z mikroregionami Obniżeniem Podsudeckim, Pogórzem Świebodzickim i Bolkowskim. Do drugiego mezoregionu – Sudetów Środkowych należy m.in. Kotlina Wałbrzyska, Góry Czarne, Suche i Sowie, Obniżenie Górnej Bystrzycy, Wyżyna Unisławska, Zawory, Obniżenie Mieroszowskie, Pasmo Lesistej, Kotlina Kuźnicka, Masyw Chełmca, Wyżyna Jabłonkowska, Obniżenie Leska i Masyw Trójgarbu i Krąglaka[1].

Wieś znajduje się na szlaku kolejowym prowadzącym z Wrocławia przez Wałbrzych aż do Jeleniej Góry, przez co staje się dogodnym punktem na mapie komunikacyjnej Dolnego Śląska. To jedna z najmniejszych stacji o ruchu osobowym na tej linii. Ta część Witkowa jest znakomitym punktem wyjścia w popularny i znany w regionie masyw Trójgarbu – wzniesienia o trzech wierzchołkach o wysokości 778, 757 i 738 m n.p.m. w Sudetach Środkowych w paśmie Gór Wałbrzyskich[2]. Wzniesienia te to charakterystyczny rys regionu, który utożsamia się z tymi szczytami, które są swego rodzaju zwornikiem rozległego masywu w zachodniej części tych gór. Trójgarb ograniczają doliny rzek: od północy Strzegomki, od południowego wschodu i wschodu Czyżynki, na południu Jabłonicy, Lesku na południowym zachodzie oraz Ciekliny na zachodzie. W swej części szczytowej Trójgarb zbudowany jest z dolnopermskich porfirów, niżej z dolnokarbońskich zlepieńców i szarogłazów, a na południowym zachodzie także z piaskowców. Masyw Trójgarbu porastają lasy świerkowe, bukowe i mieszane, których obecność obserwujemy w całej okolicy Witkowa. Ze względu na zalesienie jedynie wierzchołek północny stanowi ograniczony punkt widokowy, ale przy dobrej pogodzie można dojrzeć w oddali Karkonosze. Na siodełku pomiędzy północnym i środkowym wierzchołkiem spotykają się szlaki: zielony z Marciszowa przez Krąglak i Gostków, żółty z Bolkowa przez Nowe Bogaczowice oraz niebieski z Witkowa. Szlaki razem schodzą w stronę Bacówki pod Trójgarbem i Lubomina, jednak niebieski wcześniej skręca do Strugi i dalej do ruin zamku Cisy.

Skrzyżowanie Siedmiu Dróg[3] to przełęcz na wysokości ok. 595 m leżąca na północ od Trójgarbu, na której znajduje się węzeł dróg leśnych. Na przełęczy krzyżują się drogi leśne z Witkowa i Jaczkowa oraz Nowych i Starych Bogaczowic. Przez przełęcz przechodzi zielony szlak z Marciszowa przez Krąglak i Gostków na Trójgarb. Warto w kontekście Witkowa wspomnieć także o jeszcze jednym szczycie w masywie Trójgarbu. To szczyt o nazwie Gawron, którego wysokość wynosi 631 m n.p.m., wyrastający w południowo zachodnim ramieniu tego masywu, opadającym do doliny Lesku właśnie w rejonie Witkowa. W większości porośnięty lasami, jedynie od południa i zachodu pod wierzchołek podchodzą pola uprawne.

Administracyjnie Witków Śląski należy do gminy Czarny Bór i jest jednym z jej sześciu sołectw. Dlatego też nie sposób mówić o Witkowie bez odniesienia do całego jej obszaru. Czarny Bór to gmina wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim. W latach 1975-1998, a więc do czasów reformy administracyjnej z końca lat dziewięćdziesiątych XX wieku, terytorialnie należała do województwa wałbrzyskiego. Zaledwie 12 km siedzibę gminy dzieli od przejścia granicznego z Republiką Czeską w Lubawce i Golińsku. Oprócz swego przygranicznego położenia Czarny Bór sąsiaduje z gminami: Kamienna Góra, Marciszów, Stare Bogaczowice, Boguszów-Gorce i Mieroszów[4].

Lasy i pola uprawne

Położenie geograficzne Witkowa u stóp Trójgarbu pomiędzy Doliną Kotliny Krzeszowskiej a górami Kruczymi, Małym i Dużym Dzikowcem oraz Wielką Lesistą stwarza ogromne walory krajobrazowe i niewątpliwie jest atutem tych okolic. Wielkim bogactwem są nie tylko góry, które stanowią o charakterystycznym rysie regionu, ale także ogromne połacie lasów. Wszystkie występujące tutaj zalesienia są uznawane za lasy ochronne grupy I, które spełniają ekologiczne funkcje ochronne charakterystyczne dla lasów górskich. Innym istotnym elementem krajobrazowym okolic Witkowa to pola uprawne. Ponad 62 proc. powierzchni to użytki rolne klasy IV, V i VI z przewaga gleb o średniej i słabej wartości rolniczej z przewagą łąk i użytków zielonych[5]. Rolnictwo w tym regionie to przede wszystkim indywidualne gospodarstwa rolne. Znamienną ich cechą jest duże rozdrobnienie. Znaczna większość to gospodarstwa do 10 ha. Oprócz gospodarstw rolnych w Witkowie działają również inne podmioty gospodarcze i gospodarstwa agroturystyczne.


[1] Studium wykonalności dla zadania inwestycyjnego pn. Renowacja zabytkowego kościoła p.w. Zwiastowania NMP w Witkowie, Witków 2009, maszynopis, s. 19-20.

[2] Słownik geografii turystycznej Sudetów – Góry Wałbrzyskie, Pogórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie, pod red. Marka Staffy, Wrocław 2005, s. …

[3] Ibidem s. …

[4] Plan Odnowy Miejscowości Witków, Gmina Czarny Bór 2008, maszynopis, s. 6.

[5] Studium wykonalności, op.cit., s. 21.

Pozostaw komentarz

Powered by WordPress | Valid XHTML 1.0 | CSS 2.0